izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hikkə sözü Azərbaycan dilində bir neçə mənada işlənir. Əsasən, özünü üstün tutma, lovğalanma, təkəbbür və ya həddindən artıq özünəinam kimi anlaşılır. Bu, sadəcə "mənəm-mənəmlik"dən daha çox, həmin özünəinamın həddini aşması, ətrafındakıları nəzərə almama, tərslik və inada doğru meyl etməsini əks etdirir.

Hikkənin təzahür formaları çox müxtəlifdir. Bəzən açıq-aşkar lovğalıq, iddia və təkəbbür olaraq görünür, bəzən isə daha gizli, incə formada özünü göstərir. Məsələn, kiminsə nailiyyətlərini küçültmək, özünün isə əhəmiyyətini şişirtmək, başqalarının fikirlərini nəzərə almamaq da hikkənin təzahürlərindən biridir. Bu mənada hikkə, sadəcə təkəbbür deyil, həm də bir növ ədavət hissinin ifadəsidir; özünü başqalarından üstün qoymaq arzusu ilə müşayiət olunur.

Misal olaraq verilən "Hikkəsindən əl çəkməmək" ifadəsi, şəxsin öz lovğalıq və təkəbbüründən vaz keçməməsini, davamlı olaraq özünü başqalarından üstün tutmasını göstərir. "Qartal qıyıltısı dumanı dəlir; İnsan hikkəsinin sahili yoxdur" beytinə gəldikdə isə, burada hikkənin sınır tanımayan, nəzarətsiz bir xüsusiyyət olduğu vurğulanır. Qartalın səsi kimi güclü və geniş yayılan hikkənin, insan həyatında bitməz-tükenməz bir xüsusiyyət olması simvolik olaraq təsvir edilir.

Ümumiyyətlə, hikkə, insanın özünü dəyərləndirməsindəki səhv, həddən artıq özünəinam və təkəbbürün yaratdığı mənfi bir xarakter xüsusiyyətidir. Bu, şəxsin sosial əlaqələrini zədələyir, başqaları ilə sağlam münasibətlər qurmasına mane olur və nəhayət, özünə də ziyan vurur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz