Hidromonitor (yun. hydor – su + ing. monitor – müşahidəçi, nəzarətçi) – güclü su şırnağı ilə torpağı və dağ süxurlarını qazıb çıxarmaq üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi bir qurğudur. Adından da göründüyü kimi, bu texnologiya suyun gücündən istifadə edərək, mexaniki qazma üsullarına alternativ təklif edir. Suyun yüksək təzyiqlə püskürtülməsi, ərazinin səthinin aşındırılması və materialın ətrafa yayılmasına səbəb olur.
Hidromonitorlar əsasən açıq karxanlarda, qum və çınqıl çıxarılması, tunel qazma işləri, eləcə də çay yataqlarının təmizlənməsi kimi işlərdə istifadə olunur. Bu texnologiya, partlayıcı maddələrdən fərqli olaraq, ətraf mühitə daha az zərər verir və daha az səs-küy yaradır. Ancaq onun effektivliyi torpağın və süxurların növündən, suyun təzyiqindən və hidromonitorun gücündən asılıdır. Bəzi hallarda, daha sərt süxurların qazılması üçün əlavə mexaniki vasitələrdən istifadə edilməsi tələb oluna bilər.
Tarixən hidromonitorların inkişafı 19-cu əsrin ortalarına təsadüf edir və bu texnologiya, xüsusilə Qərb ölkələrində, qızıl axtarışları zamanı geniş yayılmışdır. Müasir hidromonitorlar isə daha mürəkkəb dizayn və yüksək texnologiyalı komponentlərə malikdir. Onların idarə edilməsi, əsasən kompüterlər vasitəsilə həyata keçirilir, bu da dəqiqlik və effektivliyin artırılmasına imkan verir. Hidromonitorların tətbiqi sahələri genişlənməkdə davam edir və gələcəkdə bu texnologiyanın daha da təkmilləşdirilməsi və yeni tətbiq sahələrinin ortaya çıxması gözlənilir.
Qeyd etmək lazımdır ki, hidromonitorun işlədilməsi zamanı suyun çirklənməsi, eroziya və digər ekoloji problemlərin qarşısının alınması üçün müvafiq tədbirlərin görülməsi vacibdir. Ətraf mühitin qorunması məqsədilə hidromonitorlardan istifadə zamanı suyun təkrar istifadəsinə yönəlmiş texnologiyalardan istifadə olunması da aktualdır.