Hicr (ərəbcədən) - klassik ədəbiyyatda “hicran” sözünün sinonimi olaraq işlənir. Əsas mənası, sevdiyindən, vətənindən, yaxud istənilən əziz bir varlıqdan ayrılığın yaratdığı dərin kədər, qəm, həsrət və özünü boşluq içində hiss etmə duyğusudur. Bu ayrılıq fiziki ola bilər – sevgilidən, yurd-yuvadan uzaq düşmək – və ya ruhani – itirilmiş bir fürsət, əldən çıxmış bir imkan, arzuolunan bir həyat tərzinin çatışmazlığı.
Hicr sadəcə kədər deyil, daha kompleks bir duyğu spektrini əhatə edir. Bu, həm də həsrət dolu xatirələrin əzablı bir təkrarıdır, ümidsizliyin və məyusluğun dərin bir duyğusudur. Ayrılıqdan yaranan boşluğu doldurmaq üçün edilən bütün cəhdlərin əbəs olması, gələcək üçün ümidlərin qırılması, əldə edilməyənə çatmaq istəyinin qəzəbə və ya qəbul edilməzliyə çevrilməsi... bütün bunlar hicrin tərkib hissələridir. Qurbani misalında olduğu kimi, hicr o qədər dərindir ki, insanı əzab içində boğur, hətta həyatdan dadı-həzzini aparır.
Ədəbiyyatda hicr mövzusu əsrlər boyu əbədi bir ilham mənbəyi olaraq qalmışdır. Şeirlərdə, hekayələrdə, romanlarda hicrin müxtəlif təzahürləri, onun insan psixikasına təsiri, fərqli mədəniyyətlərdə və tarixi dövrlərdə ifadəsi obrazlı şəkildə təsvir olunmuşdur. Hicrin ifadəsində metaforalar, simvollar və mücərrəd anlayışlar geniş yer tutur; bu da onun mahiyyətinin kompleksliyini göstərir.
Beləliklə, hicr, sadəcə bir lüğət mənası ilə məhdudlaşmayan, insan ruhunun dərinliklərini əks etdirən, zəngin məna və duyğu yükü daşıyan bir anlayışdır.