Həyatbəxş (ər. həyat və fars. ...bəxş) sifəti, "həyat verən", "həyatı bəxş edən", "canlandırıcı" mənalarını ifadə edir. Ərəb dilindən "həyat" və fars dilindən "bəxş" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş bu söz, bir şeyin və ya hadisənin canlılıq, fəallıq, enerji və inkişaf gətirdiyini vurğulayır. Sadəcə olaraq fiziki həyatı bəxş etmək mənasından daha geniş bir kontekstdə istifadə oluna bilər. Məsələn, "həyatbəxş yağışlar" deyərkən yalnız bitkilərin suvarılmasını deyil, həm də torpağın canlanmasını, məhsuldarlığın artmasını, ümumilikdə təbiətin canlanmasını nəzərdə tuturuq.
Həyatbəxş sözü, bir çox müxtəlif sahələrdə, təbiət hadisələrindən tutmuş, insan həyatının müxtəlif aspektlərinə qədər geniş istifadə olunur. Məsələn, "həyatbəxş enerji", "həyatbəxş təsir", "həyatbəxş məlumat" ifadələri bu sözün çoxşaxəli mənasını əks etdirir. Bu söz, həm konkret, həm də məcazi mənada istifadə oluna bilər. Konkret mənada, birbaşa həyatı davam etdirməyə kömək edən şeyləri (məsələn, oksigen, su) ifadə edərkən, məcazi mənada isə, insanın ruhi və mənəvi həyatına müsbət təsir edən amilləri (məsələn, sevgi, ümid, dostluq) ifadə edir.
Verilmiş nümunədə ("Həyatbəxş və həssas bir hava [Muxtarla xanıma] təmas edərkən qıdıqlandırdı, coşdurdu") söz, hava şəraitinin insanlarda yaratdığı müsbət təsiri, ruhi yüksəlişi ifadə edir. Belə ki, hava şəraiti yalnız fiziki rahatlıq gətirməyib, həm də ruhi təravət bəxş edərək, insanları coşdurub, enerji vermişdir. Bu nümunə həyatbəxş sözünün geniş məna çalarlarını və onun ifadə etdiyi müsbət duyğuları daha aydın göstərir.