Hərəkəsiz sözü Azərbaycan dilində əsasən dilçilik sahəsində işlənir və iki əsas mənaya malikdir. Birincisi, hərəkə işarəsi olmayan, yəni hərəkələrlə ifadə olunmayan, yazılışda hərəkə işarələri qoyulmayan söz və ya hərf formasını ifadə edir. Məsələn, "kitap" sözü hərəkəsiz formada yazılıbsa, sözün hansı halda işləndiyi anlaşılmır (kitab, kitabı, kitabın, kitabla və s.). Bu mənada hərəkəsiz forma qrammatik cəhətdən qeyri-müəyyəndir və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edə bilər.
İkincisi isə, daha geniş mənada, hərəkəsiz sözü hər hansı bir hərəkət və ya dəyişiklik göstərməyən, statik vəziyyətdə olan şeyləri, hadisələri və ya vəziyyətləri təsvir etmək üçün işlənə bilər. Bu mənada, "hərəkətsiz dağ", "hərəkətsiz su" kimi ifadələr də mümkün ola bilər. Lakin bu məna əsasən poetik və ya bədii üslubda istifadə olunur və daha çox metaforik bir məna daşıyır. Belə ki, fiziki hərəkətin olmaması ilə yanaşı, həmçinin əqli, ictimai və ya siyasi hərəkətsizliyi də bildirə bilər.
Ümumiyyətlə, "hərəkəsiz" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsasən hərəkət və dəyişikliyin olmamasını bildirir. Dilçilikdə istifadəsi isə söz formalarının hərəkə işarələrinin olmamasını və buradan irəli gələn qrammatik qeyri-müəyyənliyi vurğulayır.