Hərbiləşdirmək

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hərbiləşdirmək felinin əsas mənası, bir sistemi, qurumu və ya iqtisadiyyatı hərbi ehtiyaclara və tələblərə uyğunlaşdırmaq, yəni müharibə şəraitinə hazırlamaqdır. Bu proses, hərbi əməliyyatların aparılması üçün zəruri olan resursların və imkanların səfərbər edilməsini, istehsalın yenidən yönləndirilməsini və hərbi texnologiyanın inkişafını əhatə edir.

Hərbiləşdirmə, adətən, dövlət tərəfindən müharibə və ya hərbi münaqişə təhlükəsi ilə üzləşdikdə həyata keçirilir. Bu, həm iqtisadi, həm də sosial həyatı əsaslı şəkildə dəyişə bilər. Məsələn, sülh dövründə istehsal olunan malların əvəzinə silah-sursat, hərbi texnika və digər hərbi avadanlıqların istehsalına üstünlük verilir. Əmək qüvvəsi hərbi sənayedə cəmləşdirilir, istehsal planları hərbi ehtiyaclar əsasında yenidən qurulur.

Hərbiləşdirmə prosesi yalnız iqtisadiyyatı deyil, həm də cəmiyyətin digər sahələrini, məsələn, təhsil, elm və mədəniyyəti də əhatə edə bilər. Hərbi ehtiyaclar üçün yeni ixtisaslar yetişdirilir, elmi araşdırmalar hərbi məqsədlərə yönəldilir, mədəniyyət hərbi ideologiyanın təbliğinə xidmət edə bilər. Bəzi hallarda, hərbiləşdirmənin cəmiyyətin demokratik prinsiplərinə və fərdi azadlıqlara təsiri də müzakirə olunur.

Tarix boyu hərbiləşdirmənin müxtəlif nümunələrinə rast gəlinir. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə həm müttəfiq, həm də Müharibənin iştirakçı ölkələrin iqtisadiyyatlarının hərbiləşdirilməsi bunun bariz nümunəsidir. Bu, həm də, bəzi hallarda hərbiləşdirilmiş iqtisadiyyatın sülh dövründəki sürətli inkişaf üçün təkan rolunu oynadığını da göstərir. Lakin, hərbiləşdirmənin uzunmüddətli nəticələri həmişə müsbət olmur və iqtisadiyyata, sosial həyata mənfi təsir göstərə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz