izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hərbcu (ər. hərb və fars. …cu) köhnəlmiş bir sözdür. Əslində, "hərb" sözü "müharibə", "savaş" mənasını verir, "-cu" isə "sevən", "əldə edən", "ilə məşğul olan" kimi mənalar bildirir. Beləliklə, hərbcu sözü əvvəlcə "müharibəni sevən", "müharibə ilə məşğul olan" mənalarını ifadə edirdi.

Lakin zaman keçdikcə sözün mənası bir qədər dəqiqləşərək, "dava etməyi sevən", "dava axtaran", "münaqişəyə meyilli" şəxsi ifadə etməyə başlamışdır. Yəni, hərbcu sadəcə müharibəni sevən bir əsgər və ya komandir deyil, daha çox mübahisəni, qarşıdurmanı, dava-dalaşı axtaran, hər fürsətdə münaqişəyə girməyə hazır olan, qarşıdurmaya həvəsli bir insan deməkdir.

Bu sözün köhnəlmiş olması onun indiki dil quruluşunda az istifadə olunduğunu göstərir. Ancaq tarixi mənbələrə, xüsusilə də köhnə ədəbiyyat nümunələrinə nəzər saldıqda, hərbcunun tarixi kontekstdə necə işlədildiyini anlamaq mümkündür. Sözün etimologiyası onun mənasının inkişafını və zamanla necə dəyişdiyini aydın şəkildə göstərir.

Maraqlı bir məqam da odur ki, hərbcu sözündəki farsca "-cu" şəkilçisinin müxtəlif dillərdəki qohumları da eyni şəkildə "sevən", "əldə edən", "-çı" kimi mənalar verir. Bu, sözün ərsəyə gəlməsində fars dilinin təsirinin olduğunu göstərir. Beləliklə, hərbcu sözü sadəcə bir lüğət maddəsi deyil, həm də dillərarası əlaqələri və sözlərin məna inkişafını öyrənmək üçün əla bir nümunədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz