Hərami (ərəbcədən) – qanunsuzluqla, qətl, soyğun, oğurluq yolu ilə mal əldə edən şəxs; quldur, çapovulçu, yolkəsən. Əslində, "həram" sözündən törəyən "hərami" sözü, əxlaqsız, qanunsuz yollarla əldə edilən malı göstərir. Yalnız maddi varlıqları oğurlamaqla məhdudlaşmayan bu termin, ümumiyyətlə, həqiqətə, ədalətə, vicdana zidd hərəkətlər edən şəxsi də ifadə edə bilər. Bir növ, əxlaqi-mənəvi dəyərləri tapdalayan, cəmiyyət üçün təhlükə yaradan bir şəxs.
Ata sözündə ("Oğru ol, hərami ol, doğruluğu əldən buraxma.") istifadə edilən "hərami" sözü, ironiya ilə ifadə edilmiş bir ifadədir. Bu ifadə, hətta oğru və ya hərami olsa belə, insanın əxlaqi dəyərlərini, düzlüyünü, vicdanını qorumasının vacibliyini vurğulayır. Yəni, bir şəxsin hərəkətləri nə qədər qanunsuz olsa da, daxili əxlaqi prinsiplərinə sadiq qalması vacibdir. Bu, məqsədə çatmaq üçün hər vasitənin məqbul olmadığını göstərən bir əxlaqi mesajdır.
Misal olaraq verilən "Həramilər Bakıya bulud kimi dolanda; Biz köməksiz qal..." cümləsi, həramlərin çoxluğundan, onların cəmiyyətə nə dərəcədə təhlükə yaratmasından və köməksiz qalmış insanların çarəsizliyindən bəhs edir. Bu, həmin dövrdəki ictimai qarışıqlıq və təhlükəsizlik problemlərini əks etdirən bir mənzərədir.