izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Hər sözü Azərbaycan dilində "əvəz" mənasında işlənir və çox geniş bir məna spektrinə malikdir. Əsasən, bir çoxluğun ayrı-ayrı üzvlərini, elementlərini təmsil edir, onların hər birini qeyd edir. Bu baxımdan, "hər" sözü sayıla bilən və sayıla bilməyən isim və ya cümlələrlə işlənir, ümumi bir əhatəlilik ifadə edir.

Birinci və ən çox yayılmış mənası "bir topluluğun ayrı-ayrı fərdlərinin hər biri"dir. Məsələn, "Hər adam öz işinə cavabdehdir" cümləsində "hər adam" ifadəsi cəmiyyəti təşkil edən bütün fərdləri əhatə edir, onları ayrıca-ayrı götürərək ümumi bir hökm çıxarır. "Hər ailə öz adət-ənənələrinə sadiqdir" cümləsində də eyni məntiq işləyir: bütün ailələr ayrıca götürülüb, onların ümumi bir xüsusiyyəti vurğulanır.

Lakin "hər" sözünün mənası yalnız bu ilə məhdudlaşmır. O, fərdlərin sayından asılı olmayaraq, tamamilə hər birini əhatə etməyi ifadə edə bilir. Məsələn, "Hər dəfə bu mahnını eşitdikdə göz yaşlarımı saxlaya bilmirəm" cümləsində "hər dəfə" ifadəsi dəfələrin sayından asılı olmayaraq, hər birini əhatə edir. Bu mənada "hər" sözü tezliyə, təkrarlanmaya da işarə edə bilir.

Ümumiləşdirmək olarsa, "hər" sözü bir çoxluğun bütün üzvlərinə, elementlərinə, və ya hadisələrin təkrarlanmasına aid olan və onları ayrıca-ayrı götürərək ümumi bir hökmə gətirib çıxaran, əhatəlilik və ümumi bir qayda ifadə edən bir əvəzdir. Onun istifadəsi kontekstdən asılı olaraq, mənanı daha dəqiq və aydınlaşdırır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz