Həmdərs sözü farsca "həm" (birlikdə, eyni) və ərəbcə "dərs" (dərs, təlim) sözlərindən əmələ gəlmiş bir birləşmədir. Lüğətlərdə sadəcə "bir sinifdə və ya bir yerdə oxuyan" kimi tərcüməsi verilən bu sözün mənası daha geniş və zəngindir.
Əslində, həmdərs sadəcə eyni sinifdə oxumaqdan kənara çıxan, daha dərin bir bağlılığı ifadə edir. Eyni dərsləri birlikdə keçən, eyni müəllimin təlimi altında olan, eyni imtahanlara hazırlaşan, ümumi təhsil mühiti paylaşan şəxslər həmdərs hesab olunurlar. Bu, sadəcə fiziki yaxınlıq deyil, ortaq təcrübə, bərabər səy və bəlkə də ortaq çətinliklər paylaşmaq deməkdir.
Həmdərslər arasında dostlulanma, bir-birinə kömək etmə, ortaq xatirələr yaratmaq və hətta rəqabət kimi müxtəlif münasibətlər inkişaf edə bilər. Bu münasibətlərin möhkəmliyi və xarakteri fərdi şəxsiyyətlərdən və onların qarşılıqlı əlaqələrindən asılıdır. Beləliklə, həmdərs sözü sadə bir tərifdən çox bir mədəni və sosial konteksti özündə əks etdirən bir termindir.
Maraqlı bir tərəfi də budur ki, "həmdərs" sözü müasir dövrdə daha az istifadə olunur. Müasir Azərbaycan dilində "sinif yoldaşı" və ya "qrup yoldaşı" kimi ifadələr daha çox tərcih edilir. Lakin, bu sözün zəngin semantikası və tarixi kökləri onu maraqlı və dəyərli edir.