izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Həlimanə [ər. həlim və fars. …anə] sözü, əsasən “həlimlik” mənasını tamamlayan və gücləndirən bir şəkilçi olan "-anə" ilə birlikdə istifadə olunur. Bu termin, həlimliyin (yumşaqlıq, sakitlik, təvazökarlıq, mülayimlik) çox həddini, həddindən artıq səviyyəsini və ya nəzərəçarpan dərəcəsini ifadə edir. Sadəcə həlim olmaq deyil, həlimliyin özünəməxsus bir keyfiyyət və ya xüsusiyyət kimi göstərilməsidir. Beləliklə, "həlimanə" sözü adi həlimlikdən daha dərin, daha təsirli və gözə çarpan bir həlimliyi ifadə etmək üçün işlədilir.

Məsələn, "həlim" sözü sadəcə sakit və təvazökar bir insanı təsvir edərkən, "həlimanə" sözü bu sakitlik və təvazökarlığın həddini aşaraq, demək olar ki, həddən artıq yumşaqlıq və mülayimlik səviyyəsinə çatdığını göstərir. Bu, bəzən insanın özünə zərər verə biləcək dərəcədə həlim olduğunu da ifadə edə bilər. Başqa sözlə, həlimanə, həlimliyin poetik, daha rəngarəng və təsirli bir ifadəsidir.

Etimoloji baxımdan, ərəb dilindən gələn "həlim" sözü yumşaqlıq, mülayimlik mənasını daşıyır. Fars dilindən gələn "-anə" şəkilçisi isə artırma, gücləndirmə və ya əlavə məna vermək üçün istifadə olunur. Bu iki elementin bir araya gəlməsi nəticəsində "həlimanə" sözü çox dərin və incə bir məna qazanır.

Qeyd edək ki, "həlimanə" sözü müasir Azərbaycan dilində nadir hallarda işlədilir və əsasən ədəbi dil və ya poetik ifadələrdə rast gəlinir. Ancaq özünəməxsus mənası və təsiri sayəsində dil varlığı olaraq əhəmiyyətini qoruyub saxlayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz