Həqqaniyyət (ər. حقّانية - ḥaqqāniyya) sözü, köhnə və klassik Azərbaycan ədəbiyyatında geniş istifadə olunan bir termindir. Əslində ərəb dilindən gələn bu söz, sadəcə "haqq" sözünün məfhumunu daha geniş və dərin şəkildə ifadə edir. "Haqq" daha çox obyektiv həqiqət və ədalətə işarə edərkən, "həqqaniyyət" bu həqiqətin və ədalətin həyata keçirilməsi, tətbiqi və təcəssüm tapması prinsiplərini əhatə edir. Yəni, həqqaniyyət sadəcə ədalətli olmaq deyil, həm də ədalətin həyata keçirilməsi üçün lazım olan hər şeyi özündə birləşdirir.
Həqqaniyyət, ədalət, insaf və vicdan kimi anlayışlarla sıx bağlıdır, lakin onlardan daha geniş bir məna daşıyır. Sadəcə qanunlara uyğunluq deyil, həm də mənəvi prinsiplərə, insan hüquqlarına və ictimai ədalətə riayət etməyi nəzərdə tutur. Həqiqətin və ədalətin həm mənəvi, həm də hüquqi tərəflərini ehtiva edir. Bir qərarın, hərəkatın və ya sistemin həqiqətən də ədalətli olub-olmamasını qiymətləndirmək üçün həqqaniyyət prinsiplərindən istifadə edilir.
Tarix boyu, həqqaniyyət axtarışı insanların əsas məqsədlərindən biri olub. Ədalətli cəmiyyət qurmaq üçün həmişə həqqaniyyətə əsaslanmaq lazımdır. Həqqaniyyətin olmaması isə haqsızlığa, bərabərsizliyə və ictimai narahatlığa səbəb olur. Bu səbəbdən, həqqaniyyət anlayışı yalnız hüquqşünaslıqda deyil, həm də fəlsəfə, siyasi elmlər, sosial elmlər və etika kimi sahələrdə geniş araşdırma mövzusudur.
Müasir dünyada, qloballaşma və texnologiyaların sürətli inkişafı ilə yanaşı, həqqaniyyət daha da əhəmiyyətli hala gəlir. Çünki qarşılıqlı əlaqələrin çoxalması ilə yanaşı, haqsızlığın qarşısını almaq və ədaləti təmin etmək daha çətinləşir. Ona görə də, həqiqi həqqaniyyətin təmin edilməsi üçün həm fərdlər, həm də dövlətlər səylərini birləşdirməlidirlər. Həqqaniyyət, insanlığın əbədi axtarışı və ədalətli bir dünyanın əsas təməlidir.