Həcviyyə (ər. هجوية - hağaviyya) – qısa, kəskin satirik şeir formasıdır. Ədəbiyyat tarixində özünəməxsus yeri olan həcviyyə, əsasən, müəyyən bir şəxsə, hadisəyə və ya cəmiyyətdəki nöqsanlara qarşı yönəlmiş, iğtişaş, istehza və kinayə dolu şəkili ifadə vasitəsi kimi istifadə olunur. Epigramın ərəb ədəbiyyatındakı məşhur nümunələrindən biri sayılır.
Həcviyyənin qısa və tutumlu olması onu daha təsirli edir. Uzun süjet xətlərinə ehtiyac duymadan satirik məqsədə çatmaq üçün məharətli söz seçimi, obrazlı ifadələr və kəskin təşbehlərdən istifadə edilir. Müəllifin məharəti oxucuda dərhal təsir bağlamaqda, hədəfin nöqsanlarını sərt, lakin zərif şəkildə ifadə etməkdə özünü göstərir.
Tarix boyu həcviyyələr siyasi və sosial tənqidlərin, fərdi qüsurların ifadə edilməsində güclü silah olub. Hətta açıq etiraz etmək çətin olduğu dövrlərdə həcviyyələr vasitəsilə hakimiyyətin və cəmiyyətin nöqsanlarına işarə edilmiş, gizli formada tənqid səsləndirilmişdir. Bu səbəbdən də həcviyyələr bəzən sərt reaksiyalara da səbəb olub.
Müasir ədəbiyyatda da həcviyyənin əhəmiyyəti qalmaqdadır. Qısa və yaddaqalan olması onu sosial mediada və digər platformalarda geniş yayılmağa əlverişli edir. Beləliklə, həcviyyə həm sənət əsəri, həm də ictimai rəyin formalaşmasına təsir edən güclü bir vasitədir.