izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Havayıyeyən sözü Azərbaycan dilində özü işləmədən, başqalarının hesabına yaşayan insanı ifadə edir. Bu, sadəcə olaraq "müftəxor" və ya "tüfeyli" sözlərinin sinonimi olmaqdan daha geniş bir mənaya malikdir. "Havayıyeyən" termini, həmin insanın həyat tərzinin passivliyini və başqalarına asılılığının dərəcəsini daha qabarıq şəkildə vurğulayır.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "hava" sözünün "boş", "əbəs", "pulsuz" mənasında işləndiyini görərik. "Havayı" sözü ilə "yeyən" felinin birləşməsi, bu insanın hər hansı bir əmək sərf etmədən, pulsuz və ya başqalarının hesabına qida və digər ehtiyaclarını ödəməsini bildirir. Beləliklə, "havayıyeyən" sadəcə maddi mənada deyil, həm də mənəvi mənada başqalarından asılı olan, özünə qarşı məsuliyyət hissini itirmiş bir insan obrazını canlandırır.

Maraqlıdır ki, sözün "quşun oxumağına şəhərin alverçi, baqqal, tacir, d..." hissəsi, "havayıyeyən"in sosial kontekstinə daha dəqiq işıq salır. Bu hissə, havayıyeyənin sadəcə fərdlərin deyil, həm də sosial qurumların (məsələn, ticarət müəssisələri) hesabına yaşama imkanını göstərir. Bu da, onun para-sit bir mövqedə olduğunu, öz həyatını başqalarının fəaliyyətinin hesabına qurmağı bacardığını nümayiş etdirir.

Yekun olaraq, "havayıyeyən" sözü sadəcə bir termin deyil, həyat tərzinin, mənəvi və sosial asılılığın ifadəsidir. Bu sözün mənasını anlamaq üçün, yalnız lüğət mənasına deyil, həm də sosial və mədəni kontekstinə nəzər salmaq lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz