izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Havaxtacan sözü Azərbaycan dilində "əvəz" mənasında işlənir, lakin sadəcə "əvəz" demək qədər dəqiq deyil. Daha dəqiq desək, həmin an, həmin vaxt, həmin müddətə qədər, nə zamana qədər, nə vaxta qədər mənasını verir. Sözün kökü "havaxt"dan ("hansı vaxt") gəlir və "-acan" şəkilçisi ilə əmələ gəlir. "-acan" şəkilçisi isə "qədər", "kədər" mənasını ifadə edir.

Beləliklə, "havaxtacan" sözü konkret bir vaxtı göstərmir, daha çox müəyyən bir hadisənin baş verməsinə, və ya bir şeyin davam etməsinə qədər olan müddəti ifadə edir. Bu baxımdan, o, "nə vaxtadək", "nə zamana qədər", "haçanacan" sözləri ilə sinonimdir, lakin onlardan daha qədim və daha ifadəlidir. Sözün köhnəliyi onun daha çox poetik və ya xalq dildə işlənməsinə səbəb olur.

Misal olaraq verilən "Havaxtadək (havaxtacan) gözləyim?" cümləsində sual edən şəxs müəyyən bir müddətin nə qədər davam edəcəyini soruşur. "Havaxtadək olacağıq ikiqat?!" cümləsində isə nə vaxta qədər ikiqat olacaqları soruşulur, bu da miqdarın artmasına qədər davam edəcək bir müddəti nəzərdə tutur.

Ümumiyyətlə, "havaxtacan" sözü özünün ifadəliyi və köhnəliyi ilə seçilir və Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının əyani nümunələrindən biridir. Onun istifadəsi mətnə xüsusi bir kolorit verir və danışanın dilinin zənginliyini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz