izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Haqq₂ (ər. حقّ-dən) - İslam dinində və ümumilikdə monoteist dinlərdə Allahın, Yaratıcının, ədalətin və həqiqətin təcəssümü olaraq qəbul edilən, ən yüksək varlıqdır. Bu anlayış sadəcə bir Tanrı düşüncəsindən çox daha geniş bir mənaya malikdir. Haqq, kainatın yaradıcısı, hökmranı və hakimidir. Onun ədaləti qüsursuzdur və hər şey Onun nəzarəti altındadır.

Haqq, insanlara doğru yolu göstərən, ədalətli davranmağı əmr edən və pislikdən çəkinməyi təlqin edən bir məfhumdur. İnsanın həyatda ədalətli, dürüst və vicdanlı yaşaması, Haqq yolunda olmaqla izah olunur. Bu yol, Allahın qoyduğu qanunlara, əxlaqi dəyərlərə riayət etmək, yaxşılıq etmək və pislikdən uzaq durmaq deməkdir.

Misal olaraq, şeirdəki "Haqq dadıma çatsın" ifadəsi, insanın Allahın ədalətini görmək, Onun qəzalarına boyun əymək və taleyə razı olmaq istəyini ifadə edir. Bu ifadə, həm də Allahın istəyinin üstünlüyünü və insanın qarşısındakı acizliyini vurğulayır. "Mən salim olum, cümlə cahan batsa da, batsın" ifadəsi isə, şəxsi xilasa can atmağı deyil, daha çox Allahın ədalətinə olan inam və Onun razılığının hər şeydən üstün olduğunu bildirir. Yəni, dünyanın fəsadı olsa belə, Allahın razılığı əldə olunarsa, hər şey qəbul edilə bilər.

Qısacası, Haqq anlayışı sadəcə bir isimdən daha çox, mürəkkəb və çoxşaxəli bir fəlsəfi və dini konsepsiyadır. O, Allahın bütün sifətlərini, əzəmətini, ədalətini və həqiqəti özündə cəmləşdirir. İslam dünyasında bu anlayış həm dini, həm də fəlsəfi müzakirələrdə mərkəzi yer tutur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz