Hakim (ər. حَاكِم - hakim): Hüquq sisteminin əsas sütunlarından biri olan hakim, məhkəmə orqanlarında mühakimə olunan işlərə baxaraq, qanunlara əsasən ədalətli hökm və qərarlar çıxaran vəzifəli şəxsdir. Onun səlahiyyətləri, fəaliyyət dairəsi və vəzifələri müxtəlif ölkələrdə fərqli olsa da, ümumi məqsədi ədalətin bərqərar olması və qanunun aliliyinin təmin edilməsidir.
Hakim yalnız qanunların tətbiqçisi deyil, həm də cəmiyyətin ədalətli və səmərəli işləməsində mühüm rol oynayan bir şəxsiyyətdir. O, həm mülki, həm də cinayət işlərində iştirak edir, tərəflərin dəlillərini dinləyir, sübutları qiymətləndirir və qanunvericiliyə uyğun olaraq qərar verir. Bu prosesdə qərəzsiz, obyektiv və müstəqil olmaq hakimin əsas vəzifələrindən biridir.
Tarix boyu hakimlər müxtəlif adlar altında mövcud olmuş və onların rolu və səlahiyyətləri zamanla dəyişmişdir. Bəzi cəmiyyətlərdə hakimlər seçilir, bəzilərində isə təyin edilir. Onların təhsili, təcrübəsi və etik davranış qaydaları da fərqlənə bilər. Lakin, bütün hallarda hakimin əsas vəzifəsi ədalətli və qanuni qərarlar qəbul etməkdir.
Azərbaycan Respublikasında da hakimlər müstəqil və qanun qarşısında cavabdehdirlər. Onlar Konstitusiyaya və qanunlara riayət etməli, ədalətli və qərəzsiz işləməlidirlər. "Xalq hakimi" anlayışı, xalqın maraqlarını qoruyan və onlara xidmət edən hakimin fəaliyyətini ifadə edir. Bu termin, hakimin cəmiyyətdəki rolunun önəmini və xalqa olan məsuliyyətini vurğulayır.