H hərfi Azərbaycan əlifbasının on birinci hərfi olaraq, latın əlifbasından götürülmüşdür. Qədim türk əlifbalarında da mövcud olan bu hərf, səsin tələffüzünə görə, müxtəlif yazım üsullarında bəzən dəyişikliklərə uğrayıb.
Fonetik baxımdan, "H" hərfi sözdə bir saitdən əvvəl gəldiyi zaman, həmin saitə bir az nəfəsli xarakter verir, "h" səsinin özü isə demək olar ki, demək olar ki, səssizdir. Məsələn, "hala", "həyat" sözlərində "h" səsi aydın eşidilmir, lakin onun olmaması da sözün mənasını dəyişir. Bəzi hallarda isə "h" səsi daha aydın şəkildə tələffüz olunur, məsələn, "hörümçək", "hörmət" sözlərində olduğu kimi. Bu fərqliliklər dilin fonetik xüsusiyyətləri ilə izah olunur.
Dil tarixi baxımından, "H" hərfinin əlifbamızda mövqeyi və istifadəsi əlifbanın inkişafını və səs sisteminin dəyişməsini izləmək üçün əhəmiyyətlidir. Müxtəlif dövrlərdə, fərqli əlifbalarda bu hərfin tələffüzü və yazımı ilə bağlı dəyişikliklər olmasına baxmayaraq, "H" hərfi öz fonetik və qrafik funksiyasını müasir Azərbaycan əlifbasında da qoruyub saxlamışdır. Bu, dilin davamlılığını və inkişafını göstərən əhəmiyyətli bir amildir.
Ümumiyyətlə, "H" hərfi Azərbaycan dilinin qrammatikası və leksikası üçün əhəmiyyətli bir vahid olaraq, sözlərin yazımına, mənasına və tələffüzünə birbaşa təsir edir. Sadə görünüşünə baxmayaraq, bu hərfin dil tarixi və fonetikası üçün əhəmiyyəti nəzərə alınmalıdır.