Gurultululuq sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında güclü, səs-küylü və ya gür güclü bir səs-küyün, daha doğrusu, bu səsin yaradıcısının və ya mənbəyinin xarakteristikasını ifadə edir. Sadəcə "gurultu qoparan adam və ya şeyin halı" kimi qısa bir tərif, bu sözün əhatə etdiyi geniş məna spektrini tam əks etdirmir.
Gurultulu bir hadisə, ətraf mühitə güclü akustik təsir göstərən, qulaqları bürüyən və tez-tez narahatlığa səbəb olan bir vəziyyətdir. Bu, insan səslərinin yüksək tonlu, qarışıq və nəzarətsiz olmasından tutmuş, maşınların, avadanlıqların və ya təbii hadisələrin yaratdığı güclü səslərə qədər geniş bir spektrdə ola bilər. Məsələn, çox adamın eyni zamanda danışdığı bir iclas, işləyən bir fabrik, qasırğa və ya güclü bir şimşək çaxması gurultululuğun müxtəlif təzahürlərinə nümunə ola bilər.
Gurultululuğun dərəcəsi obyektiv olaraq desibel ilə ölçülə bilsə də, onun subyektiv təsiri də mühüm rol oynayır. Eyni səs səviyyəsi bir insan üçün əsəb bozucu, digəri üçün isə qəbuledilən ola bilər. Bu, səsin tezliyinə, müddətinə, həmçinin şəxsi həssaslığa və kontekstinə bağlıdır. Məsələn, bir konsertdəki gurultululuq əyləncəli ola bilər, halbuki eyni səs səviyyəsi gecə sakit yuxunuzda əsəblərinizi alt-üst edər.
Beləliklə, "gurultululuq" sadəcə bir səsin gücünü deyil, həm də onun yaratdığı ümumi təsiri, ətraf mühitə olan təsirini və subyektiv qəbulunu əhatə edən daha mürəkkəb bir anlayışdır. Bu sözün mənasını anlamaq, ətraf mühitin səs çirklənməsinin təsirlərini dərk etməkdə mühüm rol oynayır.