Gurtagurt sözü Azərbaycan dilində ocaqda, sobada və ya digər yanma qurğularında odun, kömür, qaz və ya digər yanacaqların yandırılması zamanı çıxan səsi ifadə edir. Bu səs, yanma prosesinin intensivliyindən, yanacağın növündən və yanma qurğusunun strukturundan asılı olaraq müxtəlif şəkildə təzahür edə bilər. Bəzən yumşaq və səssiz, bəzən isə gurultuya bənzər şiddətli ola bilər.
Sözün etimologiyasına nəzər saldıqda, "gur" sözünün "güclü", "şiddətli" mənalarını, "tagurt" isə səs-küy, gurultu mənasını ifadə etdiyini görürük. Beləliklə, "gurtagurt" sözü yanmanın güclü və səs-küylü olduğunu və odun, kömürün şiddətlə yandığını ifadə edir. Bu səs, həmçinin ocağın sağlam və yaxşı çalışdığını göstərən bir əlamət kimi də qəbul edilə bilər.
"Ocaq gurtagurt saldı" ifadəsi isə ocağın şiddətlə yandığını, odun və ya kömürün güclü alovla yandığını bildirir. Bu ifadə, adətən, isti və rahat bir mühitin mövcudluğunu və ya yaranmasını ifadə etmək üçün işlədilir. Məsələn, soyuq bir qış gecəsində ocağın gurtagurt salması evdə istilik və rahatlığın təmin olunduğunu göstərir. Bundan əlavə, "gurtagurt" sözü sadəcə bir səs təsviri deyil, eyni zamanda müəyyən bir duyğu və atmosferi də ifadə edir.
Qeyd etmək lazımdır ki, "gurtagurt" sözü daha çox şifahi dilin tərkib hissəsidir və ədəbi üslubda az işlədilir. Lakin bu sözün Azərbaycan dilinin fonetik zənginliyini və təsvir imkanlarını əks etdirən təəccüblü bir nümunə olduğunu da qeyd etmək vacibdir.