izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gözüqırpıq sözü Azərbaycan dilində əsasən iki mənada işlənir. Birinci və daha geniş yayılmış mənası tez-tez baş verən, qısa müddətli, anlıq hadisə, vəziyyət və ya hərəkət deməkdir. Bu mənada göz qırpımı qədər qısa zaman kəsiyini ifadə edir, sürətli və qısa müddətli bir şeyin metaforik təsviridir. Məsələn, "gözüqırpıqda hər şey dəyişdi" deyərkən, sürətli və gözlənilməz bir dəyişiklikdən söhbət gedir. Bu mənada "ani", "sürətli", "qısa müddətli" sözləri sinonim kimi işlədilə bilər.

İkinci mənası isə, daha çox məcazi olaraq, diqqətsiz, səthi, ehtiyatsız insan mənasında işlənir. Bu mənada göz qırpımının diqqətsizliyini, ehtiyatsızlığını əks etdirən bir metafora kimi qəbul edilir. Belə bir insanın hərəkətləri sürətli, düşünülməmiş və nəticələri nəzərə alınmadan həyata keçirilir. Ata sözündə də ("Gördün gözqırpıq, sən də ol gözqırpıq") bu məna öz əksini tapır: diqqətsiz, ehtiyatsız hərəkətlərin nəticələrinin öz üzərinə düşəcəyi bildirilir. Bu mənada "diqqətsiz", "ehtiyatsız", "səthi" sözləri sinonim kimi istifadə oluna bilər.

Ümumilikdə, "gözüqırpıq" sözü həm konkret zaman ölçüsü, həm də konkret insan xarakteristikası kimi məcazi mənalarda işlədilən maraqlı bir leksik vahiddir. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir və bu da onu Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarını zənginləşdirən bir vasitəyə çevirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz