Gözüdarlıq, ümumi mənası olaraq "bax dargözlük" kimi izah olunsa da, daha geniş və dəqiq bir şəkildə, həm də müsbət, həm də mənfi kontekstlərdə başa düşülə bilər. Sözün əsasını təşkil edən "göz" və "dar" komponentləri birlikdə gözü qapalı, dar düşüncəli, məhdud dünyagörüşü olan bir vəziyyəti ifadə edir. Lakin bu, sadəcə "dargözlük"lə məhdudlaşmır.
Bir tərəfdən, gözüyarlıq, dar düşüncəli, qərəzli, qısqanc, həsəd aparan və başqalarının nailiyyətlərinə dözə bilməyən bir insanın xarakteristikasını ifadə edə bilər. Belə bir insan, özünə məxsus deyil, başqalarına məxsus olanı, özününkündən daha dəyərli hesab edir və buna dözə bilmir. Bu mənada, gözüyarlıq, nəinki dargözlük, həm də kin, paxıllıq və həsədlə əlaqələndirilə bilər.
Digər tərəfdən, gözüyarlıq, xüsusən də bir işi diqqətlə, hər detalına qədər izləmək, nəzarət etmək mənasında da işlənə bilər. Məsələn, "o, işə gözüyarlıqla yanaşır" deyəndə, bu şəxsin işə diqqətli və qayğıkeş münasibətini ifadə edir. Bu mənada gözüyarlıq, müsbət bir xüsusiyyət olaraq qəbul edilir. Yəni, gözünün üstündə qırx əjdaha, işin ətraflı, hərtərəfli və dərindən nəzarətdə saxlanmasını ifadə edir.
Beləliklə, gözüyarlıq sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilir. Sadəcə "bax dargözlük" kimi tərif etmək, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Ona görə də, bu sözün mənasını daha geniş, dəqiq və çoxşaxəli şəkildə izah etmək vacibdir.