izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gözəllik: İnsanı və ya əşyanı estetik cəhətdən xoşagəlməz edən, duyğuları oxşayan keyfiyyət və xüsusiyyətlərin ümumi adı. Sadəcə "qəşənglik" və "gözəşirinlik" kimi dar mənalardan daha geniş bir anlayışı əhatə edir. Gözəllik, forma, rəng, səs, qoxu, toxunma kimi duyğu orqanlarına təsir edən xüsusiyyətlərin ahəngdar bir birliyindən ibarətdir və subyektiv bir təcrübədir. Yəni, bir şeyin gözəl olub-olmaması tamamilə baxan şəxsin zövqünə, mədəniyyətinə və hətta əhval-ruhiyyəsinə bağlıdır.

Gözəllik həm fiziki aləmdə, həm də mənəvi aləmdə özünü göstərə bilər. Fiziki gözəllik, bədənin və ya əşyanın forma və rənglərinin harmoniyası, simmetriyası və göz oxşayan xüsusiyyətləri ilə bağlıdır. Mənəvi gözəllik isə əxlaqi keyfiyyətlər, xeyirxahlıq, mərhəmət, ədalət, ağıl və s. kimi insanın daxili dünyasının gözəlliklərini ifadə edir. Bu iki növ gözəllik bir-birini tamamlayaraq insanın həyatını daha zəngin və mənalı edə bilər.

Şair Hüseyn Cavidin "Mənim tanrım gözəllikdir, sevgidir" misrası gözəllik anlayışının dərinliyinə işarə edir. Bu misrada gözəllik yalnız fiziki görünüşə aid deyil, həm də mənəvi aləmin, xüsusilə sevginin ali ifadəsidir. Gözəllik insanı ruhlandıran, ilhamlandıran, həyata olan baxışını dəyişən bir qüvvədir. Onun mövcudluğu həyatın mənasını daha da artırır və insanı daha yüksək ideallara yönəldir.

Gözəllik həm də müxtəlif incəsənət növlərində – musiqidə, rəsmlərdə, ədəbiyyatda və s. – öz əksini tapır. Sənətkarlar əsərlərində gözəlliyi canlandırmaq, onu tamaşaçılara çatdırmaq və duyğularını oyatmaq üçün çalışırlar. Burada da, gözəllik anlayışı subyektiv olaraq qalır, ancaq sənət əsərinin təsiri baxan və ya dinləyənin şəxsi təcrübəsinə əsasən dəyişə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz