Gözələmək sözü Azərbaycan dilində əsasən "diqqətlə baxmaq, nəzərdən keçirmək" mənasında işlənir. Sadəcə "baxmaq"dan fərqli olaraq, gözələmək hərəkətinə daha çox diqqət və araşdırma, hətta bir növ dəyərləndirmə əlavə olunur. Köhnə Azərbaycan ədəbiyyatında geniş istifadə olunan bu söz, müasir zamanda da məcazlı ifadələrdə rast gəlinir.
Misal olaraq, verilən cümlədəki "boz çuvalları gözələyir" ifadəsi, gəlinlərin çuvalları sadəcə baxıb keçmədiklərini, onların vəziyyətini, təmizliyini, istifadəyə yararlı olub-olmamasını diqqətlə araşdırdıqlarını göstərir. Bu, sadəcə gözlə baxmaq deyil, həm də əşyanın keyfiyyətinə dərindən nəzər salmaq deməkdir. Onlar çuvalların cırılıb-cırılmadığını, deşiklərinin olub-olmadığını, tozluluğunu və sair əlamətlərini araşdırırlar.
Beləliklə, gözələmək hərəkəti sadəcə passiv bir baxışdan daha çox aktiv bir müşahidəni əks etdirir. Bu, həm də əşyaya qarşı olan münasibəti, onun qiymətləndirilməsini göstərir. Gözələmək, ətrafdakı detalları, incəlikləri görməyi, onlara əhəmiyyət verməyi bildirir. Bu baxımdan, sözün mənasını "diqqətlə, dərinliklə, təfərrüatları nəzərə alaraq baxmaq" kimi daha geniş şəkildə izah etmək olar.
Maraqlı bir fakt kimi, "gözələmək" sözünün kökünün "göz" felindən gəldiyini və "-ləmək" əlavəsinin hərəkətin təkrarlanmasını və ya intensivliyini göstərdiyini qeyd etmək olar. Bu da sözün mənasına əlavə dərinlik qatır.