izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Göytürkcə sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "Göytürk dili, Orxon türkcəsi" mənasında izah olunur. Lakin bu izah, sözün zəngin məna dünyasını tam əks etdirmir.

Daha dəqiq desək, Göytürkcə, tarixi bir Türk dilidir. Qədim Türk dilləri qrupuna daxil olan Göytürkcə, əsasən 6-8-ci əsrlərdə Göytürk xaqanlığının dövründə istifadə olunmuşdur. Bu dövrə aid olan Orxon-Yenisey abidələri üzərindəki yazılar vasitəsilə bizə qədəm qoymuş bu dilin nümunələrini görürük. Bu abidələr, yalnız tarixi bir mənbə deyil, həm də Göytürk ədəbiyyatının, dünyagörüşünün və mədəniyyətinin əsasını təşkil edən qiymətli sənədlərdir.

Orxon-Yenisey abidələri üzərindəki yazılar, yalnız siyasi hadisələri deyil, həm də Göytürk xalqının inanclarını, adət-ənənələrini, sosial quruluşunu əks etdirən ədəbiyyat nümunələridir. Göytürkcənin qrammatik quruluşu və leksikası haqqında əldə edilən məlumatlar, müasir Türk dillərinin tarixi inkişafını daha dərindən anlamağa kömək edir. Qədim Türk dilləri ilə müasir Türk dilləri arasındakı əlaqələri izləmək baxımından Göytürkcənin əhəmiyyəti danılmazdır.

Beləliklə, Göytürkcə sadəcə bir dil deyil, tarixin dərinliklərindən gələn, qədim Türk mədəniyyətinin, ədəbiyyatının və dilinin inkişafında mühüm rol oynamış bir dil xəzinəsidir. Onun öyrənilməsi, Türk dünyasının köklərini, tarixini və mədəniyyətini daha yaxşı anlamağa imkan yaradır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz