izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Görükmə: "Görükmək" fellindən törəmiş bir isimdir. Sadəcə "görünmə"nin sinonimi kimi qəbul edilməməlidir. "Görükmə" daha çox bir şeyin, hadisənin və ya vəziyyətin zahiri görünüşünün, təəssüratının, özünü göstərmə formasının, xarici ifadəsinin, bəzən isə aldadıcı görünüşünün ifadəsində işlənir. "Görünmə" daha çox fiziki və ya real varlığın görünməsi mənasını verir. "Görükmə" isə bunun ötkən bir qatını əhatə edərək, məsələn, bir insanın davranışındakı, sözlərindəki və ya əşyaların tənzimindəki gizli bir mənanı, əsl mahiyyətini ifadə edən görünüşü önə çəkir.

Məsələn, "Onun sərt görünüşünün arxasında gizlənən yumşaq ürək görükməzdi." cümləsində "görükmə" insanın daxili aləminin xarici görünüşü ilə uyğunsuzluğunu vurğulayır. Sadəcə "görünməzdi" demək bu mənanı tam əks etdirə bilməzdi. Başqa bir nümunə olaraq, "Bu işdə böyük bir müvəffəqiyyət görükmədi" cümləsində, işin zahirən müvəffəqiyyətli görünmədiyi, ancaq əslində müvəffəqiyyətsiz olduğu vurğulanır. Buradakı "görükmə" yalnız görünən tərəfi deyil, ümumi təəssüratı da ifadə edir.

Beləliklə, "görükmə" sözü, sadəcə bir şeyin görünməsini deyil, onun yaratdığı ümumi təəssüratı, xarici ifadə formasını, bəzən gizli mənaları da özündə əks etdirən zəngin bir məna kəsb edir. "Görünmə" ilə arasındakı incə fərq məhz burada özünü göstərir.

Dilçilik baxımından, "görükmə" sözü törəmə qabiliyyətinə malikdir və müxtəlif əlavələr vasitəsilə mənasını daha da dəqiqləşdirmək mümkündür. Məsələn, "yanlış görükmə", "qəribə görükmə", "sərt görükmə" kimi ifadələr "görükmə"nin çoxcəhətli mənasını daha aydın şəkildə göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz