izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gönsoyan sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlədilir. Birinci və əsas mənası, fiziki bir prosesə, konkret bir hərəkətə işarə edir: kəsilmiş heyvanın dərisini (gönünü) soymaq işi. Bu mənada "gönsoyan" sözü həm insanı, həm də aləti (məsələn, gönsoyan maşını) ifadə edə bilər. Kəsimxanalarda işləyən qəssablar kimi peşəkarlar üçün bu, gündəlik həyatın bir hissəsidir. Həmçinin, sənayedə gönün emalı ilə məşğul olan müəssisələrdə istifadə olunan mexaniki qurğular da gönsoyan adlanır. Bu mənada söz, əmək prosesi və ona xidmət edən vasitənin adını birləşdirir.

İkinci mənası isə daha məcazi və rəngarəngdir. "Gönsoyan" sözü, danışıq dilində, çox baha olan, həddindən artıq qazanc əldə etməyə çalışan, qiymətləri şişirdən, başqalarından həddən artıq pul qoparan adamlar üçün işlədilir. Bu mənada, sözün əsasında yatan metafora, heyvanın gönünün soyulması kimi, insanlardan da "gönü" (pul, var-dövləti) qoparılmasının təsvirinə əsaslanır. Beləliklə, "gönsoyan" insanı, materialist düşüncəyə malik, qazanc həvəsinə qapılmış və bunu ədalətsiz yollarla əldə etməkdən çəkinməyən biri kimi səciyyələndirir. Bu, sözün bir az da mənfi, tənqidi konnoatasiyasını vurğulayır.

Beləliklə, "gönsoyan" sözü həm konkret, həm də məcazi mənalarda işlənir, anlamlarının genişliyi və zənginliyi isə onun dilin canlılığına və ifadə qabiliyyətinə töhfəsini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz