Göbəkkəsmə, Azərbaycan etnoqrafiyasında qız və oğlan uşaqlarının anadan olduqları andan etibarən bir-birinə nişanlanması adətidir. Bu ənənə, beşikkəsmə adlanan daha geniş bir adətin tərkib hissəsi olaraq da qəbul edilir. Göbəkkəsmənin mahiyyəti, iki ailə arasında gələcək nigahlar üçün əvvəlcədən razılığın əldə edilməsindədir. Uşaqların hələ kiçik yaşlarında, hətta onların öz istəklərindən xəbərsiz olarkən, valideynləri tərəfindən qarşılıqlı olaraq razılaşdırılır və bu, bir növ “nişan” kimi qəbul edilir.
Bu adət, qohumluq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi, sosial və iqtisadi əlaqələrin davamlılığının təmin edilməsi məqsədi daşıyırdı. Göbəkkəsmə vasitəsilə qohumlar arasında münasibətlərin davamlılığı təmin olunur, gələcəkdəki mümkün münaqişələr və problemlər öncədən aradan qaldırılırdı. Eyni zamanda, ailələr arasında etibar və qarşılıqlı hörmət əlaqələri güclənirdi.
Tarixən, göbəkkəsmə adəti, xüsusilə kənd yerlərində daha geniş yayılmışdır. Ailələr arasında mövcud olan sosial-iqtisadi əlaqələr, qohumluq bağları və qarşılıqlı maraqlar bu adətin əsas təməlini təşkil edirdi. Lakin zaman keçdikcə, sosial dəyişikliklər, modernləşmə və şəhərləşmə prosesləri göbəkkəsmə adətinin yayılma miqyasını azaldıb.
Bu gün göbəkkəsmə adəti, çox az hallarda rast gəlinir və əsasən, ənənələrə bağlı olan qəbilə və ya kəndlərdə qalmaqdadır. Lakin, bu adətin tarixi və sosial-mədəni əhəmiyyəti, Azərbaycan etnoqrafiyasının öyrənilməsi baxımından böyük maraq doğurur və milli irsin ayrılmaz bir parçası kimi qorunub saxlanılmalıdır. Göbəkkəsmə, Azərbaycan mədəniyyətinin zənginliyi və müxtəlifliyi haqqında dəyərli məlumatlar verir.