Gilləşmək sözü, əsasən Azərbaycan dilinin şivələrində və danışıq dilində geniş yayılmış bir termindir. Lüğətlərdə "gillənmək" sözü ilə sinonim kimi qeyd olunsa da, "gilləşmək" daha çox prosesə, tədricən baş verən bir dəyişikliyə işarə edir. Sadəcə bir vəziyyətdən digərinə keçməkdən fərqli olaraq, gilləşmə bir mərhələni, tərəqqi və ya geriləməni əhatə edir.
Gillənməyin birinci mənası nəzərə alındıqda (lüğətdəki istinad əsasında), gilləşmək bir şeyin, bir vəziyyətin, və ya bir insanın "gillənmək" feli ilə ifadə olunan keyfiyyətə tədricən yiyələnməsi, ona doğru əyilməsi, o hala düşməsi deməkdir. Bu, həm müsbət, həm də mənfi kontekstdə istifadə oluna bilər. Məsələn, bir bitkinin gillənməsi (boy atması, güclənməsi) müsbət mənada olsa, bir insanın gillənməsi (əsəbləşməsi, qəzəblənməsi) mənfi mənada işlənə bilər.
Daha geniş baxdıqda, "gilləşmək" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, "Qışda hava gilləşdi" deyəndə havanın soyumağa, daha sərt hala gəlməyə başladığını ifadə edirik. Yaxud "İşlər gilləşdi" deyəndə işlərin mürəkkəbləşdiyini, daha çətin hala gəldiyini ifadə edirik. Beləliklə, "gilləşmək" bir prosesi, bir dəyişikliyi ifadə edən şaxələnməyə meylli, çoxmənalı bir sözdür.
Maraqlı bir tərəfi də budur ki, "gilləşmək" sözü, lüğətlərdəki qısa və konkret izahdan fərqli olaraq, danışıq dilində incə mənaları ilə zəngindir. O, sözün əsl mənası kənarda qalaraq kontekstdən asılı olaraq həm canlılıq, həm də dəqiqlik qazana bilir. Bu səbəbdən də, bu sözü anlamaq üçün yalnız lüğətlərə deyil, həm də dil istifadəsinə diqqət yetirmək lazımdır.