izahlı lüğət 2 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gillədilmə: "Gillədilmək" felindən törəmiş isimdir. Sadəcə "gillədilmək"dən törəmə kimi izah etmək kifayət deyil; çünki bu sözün arxasında daha zəngin bir məna dünyası yatır. Gillədilmə, əslində, dərin bir emosional və ya fiziki təsir nəticəsində yaranan, sarsıntı və təəccüb hisslərinin əks olunduğu bir vəziyyətdir. Sözün kökünə nəzər salsaq, "gillə"nin təəccüb, heyrət və ya qorxu ifadə etdiyini görərik. Beləliklə, gillədilmə, birdən-birə baş verən və insanı dərin bir sarsıntıya salan bir hadisənin təsiridir.

Bu təsir həm fiziki, həm də emosional ola bilər. Məsələn, gözlənilməz bir xəbər, şiddətli bir hadisə şahidi olmaq və ya qəfil bir təhlükə ilə qarşılaşmaq gillədilməyə səbəb ola bilər. Fiziki səviyyədə isə birdən-birə yaranan güclü ağrı, şok və ya hətta qorxu hissi gillədilmə ilə nəticələnə bilər. Bu halda, insanın reaksiyası donuqluq, səssiz qalma, hərəkətsiz qalma və ya hətta şok vəziyyətində olmaq ola bilər.

Gillədilmənin "şaşqınlıq", "heyranlıq" mənalarını da ehtiva etməsi mümkündür. Əgər bir şey sizi o qədər təəccübləndirir ki, sözsüz qalırsınızsa, bu da gillədilmə ilə ifadə oluna bilər. Ancaq bu mənada şok və ya qorxu hissi o qədər də güclü deyildir. Yəni, gillədilmənin spektrinin həm mənfi, həm də müsbət emosiyaları əhatə etdiyini deyə bilərik. Qısa olaraq, gillədilmə, birdən-birə baş verən və insanın emosiyalarını və ya fiziki vəziyyətini dərin şəkildə təsir edən, onu sarsıdan bir vəziyyətdir.

Dilçilik baxımından, gillədilmə sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının bir nümunəsidir. Bu sözün təkcə mənası ilə deyil, həm də ifadə etdiyi incə duyğularla da özünəməxsusluğu vardır. Bu səbəbdən, gillədilmə sözünü təkcə lüğətlərdə deyil, ədəbi əsərlərdə və gündəlik danışıqda da rastlamaq mümkündür. Sözün ifadə gücünü qoruyub saxlamaq üçün onun düzgün və mənalı şəkildə istifadəsi vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz