izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gibbonlar (Hylobatidae fəsiləsi) Cənub-Şərqi Asiya və Malay arxipelaqının tropik meşələrində yaşayan kiçik bədən ölçülü, uzun qolları olan antropoid meymunlardır. Onların ən fərqləndirici xüsusiyyəti uzun, nazik qolları və güclü əzələləridir ki, bu da onlara ağaclarda inanılmaz çevikliklə hərəkət etməyə imkan verir. “Braxiasiya” adlanan bir hərəkət üsulu ilə hərəkət edirlər – budaqdan budağa sallanaraq, əlləri ilə özlərini irəli atırlar. Bu hərəkət o qədər sürətli və effektivdir ki, hətta bəzi növləri saatda 55 km sürətlə hərəkət edə bilir.

Gibbonların 18-dən çox müxtəlif növü mövcuddur və bunların hər birinin özünəməxsus xarici görünüşü, səsi və davranış tərzi var. Bəzi növlərin xəzi qara, bəzilərininki isə qırmızı, qəhvəyi və ya ağ rəngdə ola bilər. Onlar adətən monogam həyat tərzi sürürlər, yəni ömür boyu bir tərəfdaş seçirlər. Cütlüklər birgə ərazilərini qoruyur və balalarını birgə böyüdürlər. Bu ərazi müdafiəsi əsasən səsləndirmə vasitəsilə həyata keçirilir; gibbonların xüsusi, uca səsləri meşə boyunca eşidilir və digər gibbonlara ərazinin işğal olunduğunu bildirir.

Təəssüf ki, gibbonların sayı meşələrin qırılması, ovçuluq və ət üçün tutulması səbəbindən sürətlə azalır. Bir çox növ nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşir və onların qorunması üçün beynəlxalq səviyyədə tədbirlər görülür. Gibbonların təbiətdəki əhəmiyyəti yalnız onların özəl biologiyası ilə məhdudlaşmır; onlar toxumların yayılmasında da mühüm rol oynayır və ekosistemin tarazlığını qoruyurlar.

Qısacası, gibbonlar Cənub-Şərqi Asiyanın tropik meşələrinin unikal və maraqlı sakinləridir. Onların hərəkət çevikliyi, sosial davranışı və təbii səsləri tədqiqatçıları və təbiətsevərləri hər zaman heyrətləndirir. Ancaq yaşayış yerlərinin məhv olması bu nadir heyvanların mövcudluğu üçün böyük təhlükə yaradır və onların qorunması üçün fəal tədbirlər görülməlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz