izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gər (fars mənşəli) sözü klassik Azərbaycan ədəbiyyatında "əgər" bağlacı kimi işlənmişdir. Müasir Azərbaycan dilində istifadə olunmasa da, klassik əsərlərin tərcümə və tədqiqi zamanı tez-tez rast gəlinən bir söz olaraq qalır. "Əgər" kimi şərti cümlələrdə işlənir və hadisənin baş verməsinin şərti olaraq göstərir.

Misallarımızda gördüyümüz kimi, "gər" bağlacı bir hadisənin başqa bir hadisənin baş verməsinə bağlı olduğunu göstərir: "Gər girişsəm çalhaçala" misalında girişmə hərəkətinin "çal-çala" nəticəsini doğuracağı bildirilir. "Quş gərəkdir qanad sala" misalında isə quşun uçması üçün qanad çalmasının zəruriliyi vurğulanır. İkinci misalda isə şair özünün fəna dünyada olmasını, padşahlığa bənzədir.

Maraqlı bir məqam odur ki, "gər" sözünün köhnəlməsi müasir dilin inkişafı və sadələşməsi prosesinin təbii nəticəsidir. Lakin, klassik ədəbiyyatı anlamaq və qiymətləndirmək üçün "gər" kimi köhnəlmiş sözlərin mənasını bilmək vacibdir. Onların ədəbiyyatımızda işlənmə tərzi, həm də dilin tarixi inkişafını izləmək baxımından əhəmiyyətlidir.

Beləliklə, "gər" sözü, yalnız klassik əsərlərdə rast gəlinən, "əgər" mənasını verən, şərti cümlələrdə işlənən bir bağlacdır və bu sözün müasir Azərbaycan dilindəki əvəzi "əgər"dir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz