Gəmişmə feli “gəmişmək” felindən törəmişdir və əsasən Azərbaycan dilinin şivələrində, xüsusilə də kənd yerlərində geniş istifadə olunan bir sözdür. Lüğətlərdə sadəcə olaraq “gəmişmək” felinin törəməsi kimi qeyd edilməsinə baxmayaraq, mənası daha zəngin və çoxşaxəlidir.
Gəmişmə, bir şeyin quruması, quruyub büzülməsi, büzüşməsi, qırışması mənalarını ehtiva edir. Məsələn, günəş altında uzun müddət qalmış paltarın gəmişməsi, qurumuş gil əşyanın gəmişməsi kimi hallarda istifadə olunur. Bu mənada “qurumaq”, “büzülmək”, “qırışmaq” sözləri ilə sinonim kimi qəbul edilə bilər, amma "gəmişmə" sözü daha çox dərin, ətraflı bir quruma və büzülməni ifadə edir. Sadəcə səthdə olan quruma deyil, daxili strukturda da baş verən bir dəyişikliyi əks etdirir.
Bundan əlavə, “gəmişmə” bəzən insanların əhvalının, üzlərinin quruması, solğunlaşması mənasında da istifadə olunur. Məsələn, xəstəlikdən və ya narahatlıqdan üzünün gəmişməsi, üzün solğunlaşması və ifadəsiz hala düşməsi kimi hallarda istifadə oluna bilər. Bu mənada “solğunlaşmaq”, “sönmək” kimi sözlərlə əlaqələndirilə bilər, amma daha emosional və dərin bir məna ifadə edir.
Ümumiyyətlə, “gəmişmə” sözü sadəcə bir leksik vahid deyil, Azərbaycan dilinin zənginliyini və ifadə imkanlarını göstərən, şivələrdə kök salmış maraqlı bir termindir. Onun istifadəsi kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edir və daha dərin bir təsvir yaradır.