izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gəmirikləmək sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "gəmirimək" sözü ilə sinonim kimi qeyd olunsa da, arasında incə bir fərq vardır. Sadəcə "gəmirimək" kimi dişləmək, gıdırtmaq, çeynəmək mənasını verməkdən daha geniş bir mənaya malikdir.

Gəmirikləmək, həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə oluna bilər. Fiziki mənada, çox kiçik parçalar halına gətirənədək dişləmək, incə-incə çeynəmək, ətə, meyvəyə, ya da digər bərk maddələrə tətbiq oluna bilər. Bu zaman əsas vurğu prosesin diqqətlə və səbirli şəkildə aparılmasına yönəlib. Sadəcə yemək deyil, hər bir hissəsinin tam həzz alınaraq udulması əsasdır. Misal üçün, "qoca kişi çörəyi diqqətlə gəmirikləyirdi" deyə bilərik.

Məcazi mənada isə gəmirikləmək, bir məsələni, problemi, və ya ideyanı tərəflərinə ayıraraq, incəliklərinə vararaq, dərindən təhlil etmək, araşdırmaq mənasını verir. Bu zaman, məsələnin bütün tərəflərini diqqətlə nəzərdən keçirmək, dəqiq nəticələrə gəlmək üçün səylər göstərmək ön plana keçir. Misal üçün, "o, məsələni diqqətlə gəmirikləyərək, həllinə çatdı" deyə bilərik. Bu mənada, gəmirikləmək, sadəcə düşünməkdən daha çox, dərin və incə bir təhlili ifadə edir.

Beləliklə, gəmirikləmək sözü, sadəcə dişləmək mənasından daha geniş, daha zəngin və çoxmənalı bir söz olaraq dilimizdə yer alır. Həm fiziki, həm də məcazi mənaları ilə dilə fərqli bir rəng qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz