izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gələli zərfi, zaman bildirən əlavə mənaları özündə ehtiva edən bir sözdür. Sadəcə "gəldikdən sonra" mənasını verməklə kifayətlənmir, həm də həmin gəliş anından bəri keçən müddəti, o müddət ərzində baş verən hadisələrlə bağlı bir vurğunu özündə əks etdirir. Bu baxımdan, "gələndən sonra" və "gələndən bəri" ifadələrinin daha geniş, daha çox emosiyalı, daha təsirli sinonimidir.

Məsələn, "Bir gün görmədin mənə gələli..." cümlesindəki "gələli" sadəcə görüşməmənin müddətini bildirmir. Daha çox, bu müddətin uzunluğundan, həmin uzun müddət ərzində danışanın duyduğu kədər, qəm, həsrət hisslərindən, gözləmənin ağırlığından bəhs edir. Söhbət sadəcə vaxtdan deyil, həm də hiss-həyəcandan gedir. "Gələndən sonra" və ya "gələndən bəri" ifadələri bu incəlikləri, bu emosiyaları tam olaraq ifadə edə bilməz.

Dilçilik baxımından, "gələli" zərfi zamanın keçmişdən indiyə qədər uzanan hissəsini bildirir və bu zaman ərzində baş verən (və ya verilməyən) hadisələrə, əlaqələrə işarə edir. Bu baxımdan, o, yalnız zamanı deyil, həm də zamanla əlaqədar olan bir sıra emosional və kontekstlə bağlı məlumatları da özündə saxlayır. "Gəlmişkən" ifadəsi ilə sinonim olsa da, "gələli" daha formal, daha ədəbi üsluba uyğun bir sözdür və daha geniş məna çalarlarına malikdir.

Nəticə olaraq, "gələli" zərfi sadəcə bir zaman bildirən söz deyil, zamanın keçməsi ilə əlaqədar duyğuları, hadisələrin ardıcıllığını, kontekstin xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən, Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələrinin nümunəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz