Genosid (yun. genos – nəsil, tayfa və lat. caedere – öldürmək sözlərindən əmələ gəlmişdir) – müəyyən bir qrup insanları, xüsusilə də onların milli, etnik, irqi və ya dini mənsubiyyətinə görə məhv etmək məqsədilə həyata keçirilən sistemli və planlı hərəkətlərdir. Bu, sadəcə təsadüfi və ya qarışıq şəkildə baş verən qırğın deyil, əksinə, qəsdən və planlı şəkildə həyata keçirilən bir siyasətdir.
Genosidin əsas məqsədi həmin qrupun fiziki məhv edilməsi, lakin bununla yanaşı, onların mədəniyyətinin, dilinin, dini inanclarının və tarixinin məhv edilməsi də genosidin tərkib hissəsini təşkil edə bilər. Bu mənada, genosid yalnız fiziki ölümə deyil, həm də mədəniyyətin məhvinə yönəlmiş bir prosesdir. Məqsəd həmin qrupun tamamilə yox edilməsi, tarixin səhnəsindən silinməsidir.
Genosid anlayışı XX əsrdə, xüsusilə də Holokaust faciəsindən sonra beynəlxalq hüquqda mühüm yer tutmağa başladı. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 1948-ci ildə qəbul etdiyi Genosid Konvensiyası genosidi beynəlxalq cinayət kimi təsnif etmiş və onu qarşısını almaq üçün beynəlxalq əməkdaşlığı təşviq etmişdir. Bu konvensiya genosidin müxtəlif formalarını, o cümlədən öldürməni, bədənə ağır zərər yetirilməsini, qəsdən həyat şəraitinin yaradılmasını, əhalinin fiziki məhv edilməsinə səbəb olan tədbirləri, doğma dilinə və mədəniyyətinə məxsus olan uşaqların zorla götürülüb başqa bir millətə məxsus olmasını əhatə edir.
Genosidin tarixi kökləri dərindir və müxtəlif dövrlərdə və müxtəlif coğrafi bölgələrdə özünü göstərmişdir. Lakin XX əsr genosidin sənaye miqyasında həyata keçirilməsinin şahidi olmuş və bu da beynəlxalq ictimaiyyətin bu cinayətlə mübarizəyə daha ciddi yanaşmasına səbəb olmuşdur. Genosidin qarşısının alınması və cəzalandırılması insan hüquqlarının və beynəlxalq sülhün qorunması üçün olduqca vacibdir.