Genəldilmə: "Genəldilmək" fellindən törəmiş isimdir. Əsas mənası, müəyyən bir xüsusiyyətin, keyfiyyətin, əlamətin və ya hadisənin daha geniş və ümumi bir çərçivəyə daxil edilməsi, ümumiləşdirilməsi deməkdir. Bu proses, özəl hallardan ümumi qanunauyğunluqlara doğru bir irəliləyiş, mücərrədləşmə və abstraksiyalandırma prosesini əks etdirir.
Genəldilmənin nəticəsi olaraq, konkret detallar ikinci plana keçir və əsas diqqət ümumi tendensiyalara, xarakterik xüsusiyyətlərə yönəlir. Məsələn, bir çox müxtəlif növ bitkinin tədqiqi nəticəsində fotosintez prosesinin ümumi prinsiplərinin genəldilməsi baş verə bilər. Bu zaman hər bir bitkinin özəllikləri arxa plana keçərək, fotosintezin ümumi mexanizmi ön plana çıxarılır.
Genəldilmə prosesi elmi tədqiqatlarda, riyaziyyatda, məntiqdə və hətta gündəlik həyatımızda geniş istifadə olunur. Elmdə genəldilmə, müşahidələr əsasında nəzəriyyələrin və qanunların yaradılmasını təmin edir. Məsələn, fərqli fiziki cisimlərin hərəkətinin tədqiqi nəticəsində Nyutonun hərəkət qanunları genəldilmişdir. Riyaziyyatda isə genəldilmə, konkret misallardan ümumi teoremlərə doğru irəliləməyə imkan yaradır.
Genəldilmənin bir başqa vacib aspekti də, müəyyən bir hadisənin, anlayışın və ya fikrin fərqli kontekstlərdə tətbiq olunmasına imkan verməsidir. Bu, problemlərin həllində yeni yanaşmaların tapılmasına və daha genişmiqyaslı həllərin tapılmasına kömək edir. Lakin, həddindən artıq genəldilmə, bəzən detalların itirilməsinə və sadələşdirmələrə yol aça bilər, buna görə də genəldilmə prosesi həmişə diqqətlə və tənqidi şəkildə aparılmalıdır.
Nəticə olaraq, genəldilmə mürəkkəb hadisələri anlamaq və izah etmək üçün çox faydalı bir vasitədir. O, bizi konkretdən ümumiyə, özəldən ümumiyə aparan zəruri bir kognitiv prosesdir.