Gəncə adı, qədim və zəngin tarixə malik olan bu şəhərin keçmişini, indiki halını və gələcəyini əks etdirən bir çox mənaları özündə ehtiva edir. Sadəcə bir coğrafi ad deyil, o, eyni zamanda, tarixi, mədəni və sosial bir fenomendir.
Tarixi mənbələr Gəncə adının mənşəyi barədə müxtəlif fikirlər irəli sürür. Bəzi tədqiqatçılar onu qədim fars dilindəki “kənd” və ya “qəsəbə” mənasını verən sözlərlə əlaqələndirir. Digərləri isə adın, şəhərin ətrafında yerləşən ərazinin coğrafi xüsusiyyətlərindən – məsələn, bol su mənbələri və ya əlverişli əkin sahələrindən – qaynaqlandığını iddia edirlər. Bu ehtimallar, Gəncənin əsrlər boyu inkişaf etdiyi zəngin tarixi fonunu vurğulayır.
Lakin Gəncə adı sadəcə bir etimoloji araşdırmanın predmeti deyil. Bu ad, əsrlər boyu bu torpaqlarda yaşamış xalqların mədəniyyətini, tarixi hadisələri və sosial-iqtisadi inkişafını simvolizə edir. Qədim Gəncə, Şərq dünyasının əhəmiyyətli ticarət mərkəzlərindən biri olub, həmçinin zəngin bir mədəniyyət mərkəzi kimi tanınırdı. Əsrlər boyu sənətkarlıq, ticarət, elm və ədəbiyyatın inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Bu gün Gəncə, müasir Azərbaycanın ikinci ən böyük şəhəri olaraq, sürətli inkişafını davam etdirir. Tarixi abidələri ilə yanaşı, müasir infrastruktur, dinamik iqtisadiyyat və yüksək texnologiyaların tətbiqi Gəncəni həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə cəlbedici bir mərkəzə çevirir. Beləliklə, Gəncə adı, zəngin keçmişi, möhtəşəm bu günü və ümidverici gələcəyi ilə bağlı bütün mənaları özündə birləşdirən bir simvoldur.