izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Gedilmə sözü "gedilmək" fellərindən törəmiş bir isimdir. Sadəcə "gedilmək" fiilinin isim halı deyil, daha çox bir məkanın, yolun və ya vəziyyətin getməyə yararlı olub-olmamasını, keçilməliliyini ifadə edir. Belə ki, "gedilmə" yalnız fiziki mənada bir yerə getməyi deyil, həm də məcazi mənada bir vəziyyətin, bir mərhələnin, bir prosesin keçilməsini, aşılamasını ifadə edə bilər.

Məsələn, "dağ yolunun gedilməsi çətin idi" deyərkən fiziki maneələri nəzərdə tuturuq. Yolun dar, qayalıq və ya çox dik olması səbəbindən getməyin çətin olduğunu bildiririk. Lakin, "imtahanın gedilməsi asan idi" deyərkən imtahanın çətinlik səviyyəsini, onun keçilməsinin nə qədər asan və ya çətin olduğunu ifadə edirik. Bu zaman "gedilmə" metaforik bir mənada, prosesin aşılanmasının aspektini önə çəkir.

Beləliklə, "gedilmə"nin mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə edilə bilər. Bu sözün geniş məna dairəsi onu Azərbaycan dilinin zəngin ifadə vasitələrindən biri edir. "Gedilmə"nin "keçilmə", "aşılanma", "qət edilmə" kimi sinonimləri də mövcuddur, lakin hər birinin öz incəlikləri və vurğu verdiyi məqamları vardır. "Gedilmə" isə daha çox bir məkanın və ya vəziyyətin keçilmə imkanını, onun keçilməliliyini vurğulayır.

Qısacası, "gedilmə" sadə bir söz deyil, dilin ifadə qabiliyyətini nümayiş etdirən və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edən zərif bir leksik vahiddir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz