Gecəkəsdi (etnoqrafik termin): Azərbaycanın bir sıra regionlarında, xüsusilə də kənd yerlərində, toy mərasimlərinin ayrılmaz və əsasən gecə saatlarında davam edən, səhərə qədər şənlik, əyləncə və rəqs ilə müşayiət olunan bir hissəsidir. Sadəcə “toy gecəsi” demək kifayət etmir; gecəkəsdi, toylara xüsusi bir rəng qatan, nəsildən-nəslə ötürülən adət-ənənələrlə zəngin bir mərasimdir.
Gecəkəsdi, toy şənliyinin zirvə nöqtəsini təmsil edir. Gün boyu davam edən rəsmiyyətlərdən sonra, qonaqlar rahatlaşır, daha sərbəst və coşğun bir əhval-ruhiyyədə olur. Bu zaman xalq mahnıları səslənir, rəqslər oynanılır, şeirlər deyilir, hekayələr danışılır. Gecəkəsdinin mahiyyətini təşkil edən bu mədəni təzahürlər, həm də gənclərin, yeni ailənin yaxınları və qohumlarının bir araya gəlməsi üçün əla bir fürsət yaradır. Qonaqlar arasında dostluq əlaqələri möhkəmlənir, ünsiyyət genişlənir.
Gecəkəsdi, həmçinin bölgədən asılı olaraq fərqli adət və ənənələrlə zəngin ola bilər. Məsələn, bəzi bölgələrdə gəlinin dostları və qohumları tərəfindən hazırlanan xüsusi oyunlar, rəqslər və ya mərasimlər keçirilir. Digər bölgələrdə isə gecəkəsdi əsasən musiqi və rəqslə müşayiət olunur. Bu müxtəliflik, Azərbaycanın zəngin mədəni irsinin əyani təzahürüdür.
Qısacası, gecəkəsdi sadəcə bir toy gecəsi deyil; o, Azərbaycanın mədəniyyətinin, adət-ənənələrinin və sosial həyatının canlı bir parçasıdır. Səhərə qədər davam edən bu şənlik, həm də yeni ailənin həyatında əlamətdar bir hadisənin qeyd edilməsini təmsil edir. Bu mərasimdəki coşğu və hərarət, nəsildən-nəslə ötürülən dəyərlərin və milli kimliyin qorunmasında mühüm rol oynayır.