Füqərayi-kasibə

izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Füqərayi sözü 1917-ci il Oktyabr inqilabından əvvəl və inqilabın ilk illərində Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir termin olub. Əsasən rus dilindən (беднота - bednota) mənşəli olan bu söz, "kasıb", "yoxsul", "varlılığı olmayan" kimi mənaları əhatə edirdi, lakin sadəcə olaraq maddi durumunu ifadə etməkdən daha çox bir sosial-siyasi kontekstdə istifadə olunurdu.

Fərqli olaraq, "kasıb" sözü daha çox fərdi bir yoxsulluğu bildirirkən, "füqərayi" kollektiv bir yoxsulluğu, xüsusilə də inqilabdan əvvəlki Rusiya imperiyasında hakim sinifə qarşı olan və sosial ədalətsizliyə qarşı mübarizə aparan kütləvi əhalini ifadə edirdi. Bu baxımdan, "füqərayi" sözü "proletariat" sözünün o dövr Azərbaycan dilindəki əvəzedicisi kimi işlədilirdi.

"Proletariat" özündə kapitalist sistemində istehsal vasitələrinə sahib olmayan, yalnız əmək qüvvəsini satan işçi sinfini ifadə edir. Ancaq 1917-ci il inqilabından sonra bu termin daha aydın şəkildə anlaşılırdı. İnqilabdan əvvəl isə Azərbaycan cəmiyyətində bu anlayışın daha dəqiq və dolğun ifadəsinə ehtiyac duyulurdu və bu ehtiyacı "füqərayi" sözü ödəyirdi. Belə ki, "füqərayi" sözü o dövrün sosial-siyasi reallıqlarını daha yaxşı əks etdirirdi, həm də əhalinin böyük bir hissəsinin maddi və sosial durumunu daha açıq və dəqiq şəkildə ifadə edirdi.

Ümumiyyətlə, "füqərayi" sözünün tarixi konteksti və işlənmə məqamı onun sadəcə "kasıb" sözünün sinonimi olmamasından xəbər verir. Bu söz, özündə o dövrün sosial-siyasi gerçəkliklərini, inqilab öncəsi və sonrasını əks etdirən, tarixi bir yük daşıyan termindir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz