Filtr (fr. filtre) – mayelərdən və ya qazlardan bərk hissəcikləri, çirkləri və ya istənməyən maddələri ayırmaq üçün istifadə edilən cihaz və ya materialdır. Sadəcə, "süzgəc" demək deyil, daha geniş bir anlayışı əhatə edir. Süzgəc, filtr növlərindən yalnız biridir.
Filtrlərin iş prinsipi, mayenin və ya qazın məsaməli bir materialdan keçməsinə əsaslanır. Bu material, istənməyən maddələrin keçməsinə mane olur, təmiz mayenin və ya qazın isə keçməsinə imkan verir. Məsamələrin ölçüsü və filtrin materialı, ayrılmalı olan maddələrin ölçüsündən və növündən asılı olaraq dəyişir.
Filtrlər müxtəlif sahələrdə geniş tətbiq olunur: sənaye, tibb, su təmizlənməsi, hava təmizlənməsi, fotoqrafiya və s. Sənayedə, məsələn, mayelərdən çirkləri ayırmaq, kimyəvi proseslərdə maddələrin təmizlənməsi üçün istifadə olunur. Tibbdə, qanın süzülməsi, hava sterilizasiyası və s. məqsədlərlə tətbiq olunur. Su təmizləmə sistemlərində isə çirklənmiş suyun təmizlənməsi, bakteriya və viruslardan təmizlənməsi üçün vacib rol oynayır.
Filtrlər müxtəlif materiallardan hazırlana bilər: kağız, parça, metal tor, keramika, polimerlər və s. Hər bir materialın özünəməxsus xüsusiyyətləri və tətbiq sahələri vardır. Məsələn, kağız filtrlər qəhvəni süzmək üçün, metal tor filtrlər isə daha iri hissəcikləri ayırmaq üçün istifadə olunur. Filtrlərin effektivliyi, məsamə ölçüsü, materialın növü və süzülən mayenin və ya qazın xüsusiyyətlərindən asılıdır.
Qısacası, filtr yalnız mayeni süzən bir cihaz deyil, müxtəlif sahələrdə geniş tətbiq olunan, təmizləmə, ayırma və təmizləmə proseslərində əvəzsiz rol oynayan bir texnoloji vasitədir.