izahlı lüğət 2 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Əydirmək sözü, kökü "əymək" felindən törəmiş bir icbari fe'ldir. Sadəcə "əymək" (bükülmək, əyilmək) fiilinin icbari formasından daha geniş bir mənaya malikdir. "Əymək" daha çox fiziki əyilməni ifadə edərkən, "əydirmək" bu əyilmənin, xüsusilə də bitkilərin budaqlarının, qəsdən, məqsədyönlü şəkildə insan tərəfindən edilməsini bildirir.

Belə ki, bir ağac budağını əymək olar, lakin budağı əydirmək onu müəyyən bir formaya salmaq, yönləndirmək, istənilən şəkildə bəsləmək və ya yön vermək məqsədi ilə edilir. Məsələn, bağçılıqda meyvə ağaclarının budaqlarını əydirmək onların daha çox günəş işığı almasını, daha yaxşı havalanmasını və nəticədə daha çox məhsul verilməsini təmin edir. Bu proses, əyilməyə məcbur edilmək, istənilən istiqamətə yönləndirilmək mənasını verir.

Daha geniş mənada isə, "əydirmək" bir şeyi məcburən, qüvvə ilə istənilən vəziyyətə gətirmək, əyilməyə, boyun əyməyə məcbur etmək mənasında da işlənə bilər. Lakin bu istifadə daha az rast gəlinir və əsasən məcazi mənada olur. Bu mənada istifadə zamanı, sözün əsas mənası olan fiziki əyilmə əsas alınmasa da, tabe olma, boyun əymə mənası ön plana keçir. Məsələn, "Onu öz fikrinə əydirmək üçün çox çalışdı" ifadəsində, fiziki əyilmə deyil, fikrə tabe etmək, boyun əydirmək mənası üstündür.

Yekun olaraq, "əydirmək" sözü sadə bir "əymək" fiilindən daha çox mənaya malik olub, həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə oluna bilər. Əsasən bağçılıq və bitki yetişdirmə sahəsində bitki budaqlarının yönləndirilməsi kontekstində istifadə olunsa da, daha geniş mənada iradənin əyildirlməsi, məcburiyyət, tabeçilik kimi mənaları da özündə ehtiva edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz