izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ətcə sözü Azərbaycan dilində əsasən iki mənada işlənir. Birinci və əsas mənası çılpaq uşaq bədənidir. Bu mənada "ət" kökünün təsirini hiss etmək olur; ətcə, uşağın hələ örtüyü olmayan, yumşaq, həssas dərisini ifadə edir. Sözün bu mənasında uşağın zərifliyi, kövrəkliyi ön plana çəkilir. Həmçinin, uşağın təmizliyi, günahsızlığı ilə bağlı assosiasiyalar da yarada bilər. Ətcə sözü bu mənada, ümumiyyətlə, məhəbbətlə, hərarətlə dolu bir ifadə olaraq istifadə olunur.

İkinci mənası isə, daha çox dialektal və ya məcazi mənada işlənir: yuvada yumurtadan yeni çıxmış, hələ tükləri tam bitməmiş, zəif və kövrək quş balası. Bu mənada, ətcə sözü birinci mənasındakı "çılpaq, həssas bədən" mənasını quş balalarının hələ tam inkişaf etməmiş, qorunmaya ehtiyacı olan vəziyyətinə uyğunlaşdıraraq işlənir. Yəni, həm uşaq, həm də quş balası üçün "müdafiəsiz", "kövrək", "həssas" kimi xüsusiyyətləri vurmaq məqsədi daşıyır. Bu mənada ətcə sözü, birinci mənanın təbiətə uyğunlaşdırılmış metaforik istifadəsi kimi qəbul edilə bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, ətcə sözünün ikinci mənası əsasən ədəbiyyatda və xalq danışığında rast gəlinir və "ətcəbala" ifadəsi ilə daha çox işlədilir. "Ətcəbala" ifadəsi yumurtadan yeni çıxmış, zəif və kövrək balaları ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz