Əskimiş sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş, istifadədən çıxmaq üzrə olan və ya artıq öz əhəmiyyətini itirmiş deməkdir. Lüğətlərdə sadəcə "köhnəlmiş" kimi izah olunsa da, əslində daha çox mənalı bir sözdür. Bu, sadəcə fiziki köhnəlməni deyil, həm də sosial, mədəni və ya texnoloji köhnəlməni əhatə edə bilər.
Misal üçün, bir əşyanın əskimiş olması onun fiziki olaraq köhnəlməsi, istifadəyə yararsız hala düşməsi deməkdir. Ancaq bir adətin, ənənənin və ya texnologiyanın əskimiş olması, onların artıq cəmiyyətdə geniş yayılmaması, yeni və daha effektiv metodlarla əvəz olunması deməkdir. Hətta bir dilin leksikasında əskimiş sözlər də olur ki, bunlar artıq gündəlik danışıqda istifadə edilmir, lakin yazılı əsərlərdə, tarixi mənbələrdə rast gəlinir.
Verilən nümunədə ("Şamil [Aslan bəyi] diqqətlə müayinə etdi, … onda əskimiş, gəmiklərinə qədər işləmiş beş-altı xəstəlik tapdı") "əskimiş xəstəliklər" ifadəsi, xəstəliyin bədəndə uzun müddət qalmış, iz buraxmış, bəlkə də tam sağalmamış, lakin aktiv olmayan vəziyyətdə olduğunu göstərir. Yəni, burada "əskimiş" sözü, xəstəliyin təzə deyil, köhnə və passiv olduğunu ifadə edir. Bu, fiziki köhnəlmədən daha çox xəstəliyin vəziyyətinin təsvirində işlənir.
Beləliklə, "əskimiş" sözünün mənasını tam anlamaq üçün kontekstin nəzərə alınması vacibdir. Sadəcə "köhnəlmiş" kimi qəbul etmək həmişə doğru deyil. Sözün çalarını dərk etmək üçün onun hansı predmet, hadisə və ya vəziyyətə aid olduğunu diqqətlə təhlil etmək lazımdır.