Əks-təsir (ər. təsirə əks olan təsir): Fizika, kimya, biologiya və hətta sosial elmlər daxil olmaqla bir çox sahədə istifadə olunan bu termin, hər hansı bir təsirin əksinə yönəlmiş, onu zəiflədən və ya tamamilə ləğv edən təsiri ifadə edir. Sadəcə "təsirə əks olan təsir" olaraq qısaca izah etmək, onun zəngin mənasını tam əks etdirmir.
Əks-təsir, həm miqdarca, həm də keyfiyyətcə əsas təsirin əksinə ola bilər. Məsələn, bir maqnitin cəzb edən təsirinə, eyni qüvvədə, əks qütblü başqa bir maqnitin itələyən təsiri əks-təsir kimi qəbul edilə bilər (miqdar və keyfiyyət). Və ya, dərmanın müalicəvi təsirinə, onun bəzi yan təsirləri əks-təsir olaraq dəyərləndirilə bilər (keyfiyyətcə əks).
Əks-təsirin təzahür forması çox müxtəlifdir. O, sadəcə bir qüvvənin əksi ola bilər, və ya daha mürəkkəb bir prosesin nəticəsi ola bilər. Məsələn, bir cismin hərəkətinə əks olan sürtünmə qüvvəsi, və ya iqtisadiyyatda, vergi artımının istehlakı azaltması kimi proseslər də əks-təsir nümunələridir. Hətta sosial münasibətlərdə bir hərəkətə qarşı reaksiya da əks-təsir kimi təhlil oluna bilər.
Maraqlı bir məqam da odur ki, "təsir əks-təsirə bərabərdir" ifadəsi, Nyutonun üçüncü hərəkət qanununa (hərəkətin əksi-hərəkətə bərabərdir) istinad edir. Ancaq bu ifadənin ümumi mənada istifadəsi, fiziki qüvvələrlə məhdudlaşmır və daha geniş kontekstdə əks-təsirin mövcudluğunu və əhəmiyyətini vurğulayır.
Nəticə olaraq, əks-təsir, sadəcə bir söz deyil, bir çox hadisə və prosesin təhlili üçün vacib bir anlayışdır. Onun dərk edilməsi, müxtəlif sahələrdə hadisələrin daha dərin və tam başa düşülməsinə imkan verir.