Evakuasiya (latıncadan evacuare - boşaltmaq, tərk etmək sözündən) bir yerin, ərazinin və ya obyektin sakinlərinin, əhalisinin, işçilərinin və ya əşyalarının təhlükə və ya fəlakət riski səbəbindən təxliyə edilməsi prosesidir. Bu proses, insanların təhlükəli vəziyyətdən xilas edilməsi üçün təşkil olunmuş və planlaşdırılmış bir hərəkətdir.
Evakuasiyanın əsas məqsədi insan həyatını və əmlakı qorumaqdır. Bu, təbii fəlakətlər (zəlzələ, daşqın, yanğın, fırtına), hərbi əməliyyatlar, sənaye qəzaları, epidemiyalar və ya digər fövqəladə hallar zamanı tətbiq oluna bilər. Evakuasiya zamanı əhalinin təhlükəsiz bölgələrə köçürülməsi, lazımi tədbirlərin görülməsi və köçürülmüş əhalinin ehtiyaclarının ödənilməsi kimi məsələlər diqqətlə nəzərə alınır.
Evakuasiya planları, hər bir mümkün təhlükəyə uyğun olaraq, əvvəlcədən hazırlanır və təlimlər keçirilir. Bu planlar, köçürülmə marşrutlarını, təhlükəsizlik məntəqələrini, kommunikasiya vasitələrini və köçürülmüş əhalinin qidalanması, tibbi yardımı və s. kimi məsələləri əhatə edir. Effektiv bir evakuasiya planı, xaotik vəziyyətlərin qarşısını almaq və köçürülmə prosesini sürətləndirmək üçün əsasdır.
Tarix boyu evakuasiya əməliyyatları həm kiçik miqyasda (məsələn, yanğın zamanı bina təxliyəsi), həm də çox böyük miqyasda (məsələn, İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Böyük Britaniyanın evakuasiyası) həyata keçirilmişdir. Bu proses həmişə insanların həyatını xilas etmək və dağıntıları minimuma endirmək üçün çox əhəmiyyətli bir vasitə olmuşdur. Müasir texnologiyaların inkişafı ilə yanaşı, evakuasiya prosesləri daha effektiv və koordinasiyalı şəkildə həyata keçirilir.