izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Etmə: "Etmək" felindən törəmiş, əsasən şimal-qərb Azərbaycan dialektlərində işlənən bir sözdür. Sadəcə "etmək" felinin daha qısa və qeyri-rəsmi bir forması deyil, məna çalarında incə fərqlər daşıyır.

Əsas mənası hərəkət, fəaliyyət ifadə etsə də, "etmək"dən fərqli olaraq, "etmə" daha çox qısa, birdəfəlik və ya adi bir hərəkəti, eləcə də əməliyyatın nəticəsindən daha çox öz prosesinə vurğu edir. Məsələn, "qapını açmaq" əvəzinə "qapını etmək" desək, daha çox qapının açılma hərəkətinin özü diqqət mərkəzinə alınır, açılmış qapının son vəziyyəti deyil.

Bundan əlavə, "etmə" sözü bəzən "hazırlamaq", "təmir etmək", " düzəltmək" mənalarında da işlənir. Məsələn, "çörək etmək" (çörək bişirmək), "maşını etmək" (maşını təmir etmək) kimi ifadələr bunu göstərir. Bu mənada, "etmək"dən daha konkret və praktik bir məna kəsb edir.

Dialekt xüsusiyyəti nəzərə alınaraq, "etmə" sözünün istifadəsi ədəbi dilə nisbətən daha məhduddur və əsasən danışıq dilində, xüsusilə də müəyyən regional dialektlərdə rast gəlinir. Lüğətlərdə bu sözün əhatə olunduğu yerlər, onun canlılığını və dilin zənginliyini göstərən əlamətlərdəndir. Dilçilik baxımından isə "etmə" sözünün tədqiqi, Azərbaycan dilinin dialektal xüsusiyyətlərinin daha dərindən öyrənilməsinə kömək edə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz