izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Etdirmək sözü, Azərbaycan dilində geniş yayılmış bir feldir və "icbar etmək", yəni birisini istəmədiyi bir işi etməyə məcbur etmək mənasını verir. Lakin bu məna, sözün tam əhatə dairəsini ifadə etmir. Çünki "etdirmək" sadəcə zorlama və təzyiq yolu ilə məcbur etməyi deyil, həm də müxtəlif vasitələrlə, şərt qoymaq, xahiş etmək, tələb etmək və ya incəliklə yönləndirmək vasitəsilə bir işin görülməsini təmin etməyi də əhatə edir.

Daha geniş mənada, "etdirmək" bir nəticənin əldə olunması üçün fəal bir təsiri, sözsüz ki, dəstəyi və idarəni ifadə edir. Məsələn, "Uşağını oxumağa etdirdi" deyəndə, valideynin uşağını məcbur etməsi ilə yanaşı, ona dəstək olmaq, motivasiya etmək, şərait yaratmaq kimi müsbət tədbirlərdən də bəhs oluna bilər. Yaxud "Rəhbər ona bu işı etdirmək üçün hər cür şəraiti yaratdı" cümləsində, rəhbərin məcburiyyət metodundan istifadə etməsi zəruri deyil. O, əməkdaşının işini asanlaşdırmaq, ehtiyac duyduğu resursları təmin etmək yolu ilə həmin işin görülməsinə nail ola bilər.

Maraqlı bir nüans da ondan ibarətdir ki, "etdirmək" felinin kontekstdən asılı olaraq nəticəyə görə müsbət və ya mənfi qiymət kəsb edə bilər. Məsələn, "O, məni özünə kömək etdirməyi bacardı" cümləsində "etdirmək" müsbət mənada, ikinci şəxsin bacarığına və təşəbbüsünə işarə edə bilər. Lakin "O, məni pis işlər etdirməyə məcbur etdi" cümləsində isə mənfi bir məna, zorlama və istismara işarə edir.

Yekun olaraq, "etdirmək" sözünün mənasını sadəcə "məcbur etmək" kimi təqdim etmək qeyri-dəqiqdir. Bu sözün mənası daha mürəkkəbdir və kontekstdən, istifadə olunan tərzə və sözün əhatə etdiyi fəaliyyətə görə dəyişə bilər. O, bir nəticənin əldə olunması üçün müxtəlif yollarla təsir göstərməyi ifadə edən çoxşaxəli bir feldir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz