Eskalator [ing. escalator] – davamlı olaraq hərəkət edən və insanların yuxarı və ya aşağı mərtəbələrə rahat şəkildə keçməsini təmin edən mexaniki pilləkən sistemidir. Sadəcə "hərəkət edən pilləkən" deyil, daha mürəkkəb bir texnologiyanın məhsuludur. Eskalatorlar adətən ticarət mərkəzləri, metro stansiyaları, hava limanları və digər ictimai yerlərdə çoxsaylı insanların hərəkətini təmin etmək üçün istifadə olunur.
Eskalatorun əsas hissələri aşağıdakılardır: sonsuz zəncirə bərkidilmiş pillələr, onları hərəkətə gətirən güclü motor, təhlükəsizlik sensorları və əyləclər. Pillələrin hərəkəti hamar və təhlükəsizdir, lakin düzgün istifadə olunması vacibdir. Məsələn, eskalatorun pillələrində qaçmaq, əşyaları pillələr arasında saxlamaq və ya hərəkətdə olan eskalatora əyilmiş vəziyyətdə minmək ciddi qəzalar yarada bilər.
Eskalatorların tarixi 19-cu əsrin sonlarına gedib çıxır. İlk eskalatorlar daha çox yük daşımaq üçün nəzərdə tutulsa da, tezliklə insanların daşıması üçün adaptasiya olunmuşdur. Bu gün müasir eskalatorlar enerji səmərəliliyi, səssiz işləməsi və daha da təkmilləşdirilmiş təhlükəsizlik sistemləri ilə seçilir. Həmçinin, xüsusi ehtiyacları olan insanlar üçün (məsələn, əlil arabası istifadəçiləri üçün) uyğunlaşdırılmış eskalatorlar da mövcuddur.
Ümumiyyətlə, eskalatorlar müasir həyatımızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilmişdir, insanların hərəkətini sürətləndirərək, zaman və enerji qənaət etməyə imkan verirlər. Ancaq bu rahatlığı istifadə edərkən təhlükəsizlik qaydalarına riayət etmək çox vacibdir.